Screen, uitvalscherm, knikarmscherm of rolluik: welk type bij welk raam

Een screen, uitvalscherm, knikarmscherm en rolluik houden alle vier de zon aan de buitenkant tegen, en dat werkt minstens twee keer zo goed als binnen. Kies een screen als je zicht naar buiten wilt houden, een uitvalscherm voor een raam hoog in de gevel, een knikarmscherm voor het terras en een rolluik als je de kamer ook donker wilt.^MC

De vier types in één zin

Milieu Centraal noemt als zonwering voor buiten zonneschermen, luifels, markiezen, luiken, rolluiken en screens. Ook een overstekende dakrand geeft minder zon in huis.^MC In de praktijk kiezen de meeste mensen uit vier types.

• Screen: een doek dat recht naar beneden rolt voor het raam, tussen twee zijgeleiders. De kast zit boven het raam.
• Uitvalscherm: een doek dat schuin naar buiten valt, met twee armen die het doek onder een hoek van de gevel af houden.
• Knikarmscherm: een groot doek dat horizontaal uitrolt boven een terras of balkon, gedragen door armen die in het midden knikken.
• Rolluik: lamellen van aluminium of kunststof die naar beneden rollen voor het raam. Dicht is de kamer zo goed als donker.

Een markies is een bolle kap van doek boven een raam of winkelpui. Hij lijkt op een uitvalscherm, maar zit vast in een frame dat opvouwt. Een luik is een paneel dat je voor het raam dichtdraait.

De vergelijking per punt

Over hoeveel warmte elk type precies tegenhoudt, bestaat geen onafhankelijke vergelijking met getallen. Het hangt af van het doek of de lamel, de kleur en hoe ver het scherm omlaag gaat. Wat wel vaststaat: elk van de vier zit aan de buitenkant, en daar gaat het om.^MC

Screen: voor wie zicht wil houden

Een screen is het type dat het meest wordt gekozen voor gewone ramen. Het doek hangt plat voor het glas en loopt in geleiders aan beide kanten. Daardoor blijft het strak, ook als het een beetje waait.

Het doek bepaalt veel. Een open weefsel laat meer licht en zicht door, een dicht weefsel houdt meer licht tegen. Een donkere kleur aan de binnenkant geeft meestal beter zicht naar buiten. Een lichte kleur aan de buitenkant kaatst meer zonlicht terug. Vraag bij een offerte naar stalen van het doek en houd ze op de dag zelf voor het raam.

Een screen past ook op een dakraam. Op zolder is dat vaak het warmste raam van het huis. Milieu Centraal raadt voor de slaapkamer extra aan om de zon overdag buiten te houden, zodat je 's avonds in een koelere kamer slaapt.^MC

Uitvalscherm: voor ramen hoog in de gevel

Een uitvalscherm hangt boven het raam en valt schuin naar buiten. De armen houden het doek op afstand van het glas. Je kijkt eronder door naar buiten, en er blijft lucht tussen doek en raam, zodat de warmte wegwaait.

Omdat het doek schuin staat, vangt het meer wind dan een screen. Laat bij de offerte zeggen tot welke windkracht het scherm uit mag blijven, en overweeg een windsensor. Meer daarover staat bij bediening en onderhoud.

Knikarmscherm: voor het terras

Een knikarmscherm is geen raamzonwering maar terraszonwering. Het geeft schaduw op het terras en op de pui erachter. Staat de pui op het zuiden of westen, dan houdt het scherm ook de woonkamer koeler. Het is het grootste en zwaarste type, en het meest gevoelig voor wind en regen. Rol het in bij harde wind en laat het niet nat opgerold liggen.

Rolluik: donker en dicht

Een rolluik houdt de zon tegen en maakt de kamer donker. Dat is fijn in een slaapkamer, minder fijn in een woonkamer waar je overdag wilt zitten. Er zijn ook rolluiken met lamellen die kieren laten, maar dan komt er ook meer warmte door.

Een rolluik doet meer dan zonweren: het houdt ook in de winter wat warmte binnen, zoals elk luik dat je 's avonds dichtdoet.^MC Over inbraak en isolatie gaan we hier niet verder in. Wij kijken naar wat het type doet tegen hitte.

Zo kies je per raam

1. Welke kamer? De slaapkamer eerst, daar merk je een warme nacht het meest.^MC Daarna de zolder, vaak de warmste verdieping.
2. Welke zonkant? Heeft het raam HR++ glas op het zuiden, dan altijd zonwering erbij.^MC
3. Wil je naar buiten kijken? Ja: screen of uitvalscherm. Nee, je wilt het donker: rolluik.
4. Hoe hoog zit het raam? Hoog in de gevel: uitvalscherm of screen met motor. Begane grond met terras: knikarmscherm.
5. Veel wind? Een screen in geleiders of een rolluik houdt het beter dan een doek dat los naar buiten staat.

Mag het zomaar?

Voor een woning is zonwering, een rolhek, luik of rolluik aan of in het gebouw vergunningvrij.^Bbl Dat geldt niet zonder meer voor een monument of een woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht.^IPLO Huur je, of woon je in een appartement met een VvE, dan heb je toestemming nodig. Alles over vergunning, huur en VvE staat in zonwering laten plaatsen.

Wil je eerst weten of buiten echt beter is dan binnen? Lees buitenzonwering of binnenzonwering. Alle types op een rij staan in de gids soorten zonwering.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een screen en een rolluik?

Een screen is een doek waar je doorheen kijkt. Een rolluik bestaat uit lamellen en maakt de kamer donker. Beide houden de zon aan de buitenkant tegen.^MC

Wat is het verschil tussen een uitvalscherm en een knikarmscherm?

Een uitvalscherm hangt boven een raam en valt schuin naar buiten. Een knikarmscherm rolt horizontaal uit boven een terras of balkon.

Heb ik een vergunning nodig voor zonwering?

Voor een woning niet: zonwering en rolluiken zijn vergunningvrij volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving, behalve bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht.^BblIPLO

Welk type houdt de meeste warmte tegen?

Daar is geen onafhankelijke meting voor. Vaststaat dat alle vier aan de buitenkant zitten, en dat werkt minstens twee keer zo goed als binnen.^MC

Welke buitenzonwering kies ik voor mijn raam?

Een screen als je zicht naar buiten wilt houden, een uitvalscherm voor een raam hoog in de gevel, een knikarmscherm voor het terras en een rolluik als je de kamer ook donker wilt.